Trong các loại viêm gan do virus thì
viêm gan B là nguy hiểm nhất. Trẻ em và người lớn đều có thể bị nhiễm
virus viêm gan B, đặc biệt trẻ sơ sinh khi bị nhiễm thì hậu quả rất xấu
có thể xảy ra.
Nguyên nhân
Ở Việt Nam, theo thống kê của một số tác giả có khoảng từ 10 - 13% số
phụ nữ đang mang thai bị nhiễm virút viêm gan B. Đây là một tỷ lệ rất
lớn. Sự lây truyền virút viêm gan B từ mẹ sang cho con trong thời kỳ
mang thai là rất nguy hiểm. Mức độ nguy hiểm khác nhau tùy theo từng
thời gian mang thai của người mẹ. Nếu người mẹ bị bệnh viêm gan B ở thời
kỳ đầu của thai kỳ (3 tháng đầu) thì có tỷ lệ mẹ truyền mầm bệnh cho
con khoảng 1% và vào 3 tháng giữa của thai kỳ lên tới 10%, đặc biệt nếu
vào giai đoạn 3 tháng cuối từ 60 - 70%.
|
Trẻ cần được tiêm ngừa vắc-xin viêm gan B |
Để
đánh giá sự tiến triển của virút viêm gan B trong cơ thể người bị lây
nhiễm, phương pháp thông thường và có thể áp dụng ở các phòng xét nghiệm
của bệnh viện tuyến tỉnh là xác định HBsAg và HBeAg.
Người ta thống kê cho thấy rằng, khi xét nghiệm máu của một người mẹ
đang mang thai ở 3 tháng cuối mà thấy cả 2 loại HBsAg và HbeAg cùng
dương tính thì tỷ lệ truyền bệnh từ mẹ sang cho con lên tới từ 90 -
100%. Tuy vậy, nếu xét nghiệm chỉ thấy HBsAg dương tính, trong khi đó
HbeAg âm tính tỷ lệ người mẹ truyền bệnh cho con thấp hơn nhiều (khoảng
20%).
Sự nguy hiểm
Trẻ sơ sinh bị nhiễm virút viêm gan B bởi sự lây truyền từ người mẹ
là một vấn đề nan giải trong công tác chữa bệnh. Số trẻ bị nhiễm virút
viêm gan B từ người mẹ có thể trở thành viêm gan cấp tính, chiếm tỷ lệ
khoảng từ 5 -7%.
Số trẻ sơ sinh bị viêm gan cấp tính thường không có triệu chứng lâm sàng điển hình mà hầu hết là biểu hiện bệnh không rõ ràng.
Viêm gan B cấp tính ở trẻ sơ sinh có thể có một số triệu chứng như
vàng da, nước tiểu vàng, bú kém. Xét nghiệm máu sẽ thấy men gan và các
chỉ số bilirubin máu cũng tăng rất cao. Các biểu hiện này rất dễ bị bỏ
qua vì trẻ thường ở trong phòng thiếu ánh sáng và nhất là quan sát dưới
ánh sáng đèn rất khó đánh giá hoặc có phát hiện được thì đôi khi có thể
nhầm với trẻ vàng da sinh lý nên không đưa trẻ đi khám bệnh ngay.
Người ta cũng thấy rằng có tới 50% số trẻ sơ sinh bị viêm gan B từ
người mẹ có thể trở thành viêm gan mạn tính và có nguy cơ bị xơ gan lúc
trưởng thành, thậm chí ung thư gan.
Điều trị và phòng bệnh
Khi trẻ sinh ra nghi ngờ bị viêm gan B, cần cho trẻ đi khám bệnh ngay
ở cơ sở y tế có đủ điều kiện xét nghiệm. Sau khi khám bệnh xác định trẻ
bị viêm gan B, cần tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ và khi thấy trẻ vàng da
thuyên giảm hoặc hết thì nên đưa trẻ đi khám định kỳ hàng tháng trong
vòng khoảng 6 tháng.
Đối với trẻ sau khi sinh ra mà không bị viêm gan B thì cần được tiêm
phòng vắc-xin mũi 1 trong vòng 24 giờ sau sinh. Trẻ đó phải được tiêm
phòng mũi thứ 2 sau một tháng cách mũi 1 và mũi thứ 3 khi trẻ được 2
tháng tuổi.
Đối với phụ nữ nếu xét nghiệm máu chưa bị nhiễm virút viêm gan B, cần
tiêm phòng vắc-xin ngay sau khi xét nghiệm. Đối với phụ nữ đang mang
mầm bệnh virút viêm gan B muốn mang thai, cần có sự tư vấn của bác sĩ
chuyên khoa.
Đối với phụ nữ chưa tiêm phòng vắc-xin mà trong thời kỳ mang thai bị
viêm gan B càng cần có sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa để biết nên xử
trí như thế nào, nhất là bị viêm gan B trong các tháng từ tháng thứ 3
của thai kỳ trở đi.
Đối với các cặp vợ chồng mà cả hai chưa bị nhiễm virút viêm gan B,
cần tiêm phòng để được an toàn khi người vợ mang thai. Nếu một trong 2
người bị nhiễm virút viêm gan B thì người còn lại cũng khẩn trương tiêm
phòng vắc-xin ngay.
PGS.TS. BÙI KHẮC HẬU
Nguồn: http://suckhoedoisong.vn