Khoảng 4,5 triệu người VN đang bị đái tháo đường, trong đó có tới 65% không biết mình mắc bệnh này, do trải qua giai đoạn không có triệu chứng gì kéo dài đến 10 năm Theo bác sĩ Vũ Thị Hiền Chinh, Khoa Đái tháo đường (đái tháo đường) Bệnh viện Nội tiết Trung ương (Hà Nội), trước đây đái tháo đường được coi là bệnh của người trên 40 tuổi. Song, ngày càng có nhiều người trẻ tuổi mắc bệnh này. Thậm chí, không ít trẻ mới vài tuổi đã bị ảnh hưởng biến chứng của bệnh đái tháo đường, dẫn đến lùn, không dậy thì, xơ gan, suy thận, răng - tóc rụng, lao phổi, suy giảm trí tuệ...
Do thay đổi lối sốngTại Bệnh viện Nội tiết Trung ương, sau trường hợp đầu tiên mắc đái tháo đường type 2 do bị béo phì được phát hiện năm 2007 (bệnh nhân mới 11 tuổi, nhưng nặng tới 88 kg), gần đây, bệnh viện này cũng tiếp nhận vài trường hợp người trẻ tuổi bị bệnh này do béo phì. “Trong tương lai, số học sinh béo phì tăng lên, số trẻ mắc đái tháo đường type 2 sẽ ngày càng trở nên phổ biến”- bác sĩ Hiền Chinh cảnh báo.
Theo PGS-TS Tạ Văn Bình, Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương, bệnh đái tháo đường phát triển do hậu quả của sự thay đổi lối sống, như: lười vận động, uống nhiều rượu bia, bị stress, dùng nhiều thức ăn có năng lượng cao. Khi mức cung vượt quá mức cầu gây ra sự dư thừa lượng đường và mỡ trong cơ thể, lúc này xảy ra hiện tượng nhiễm độc đường, nhiễm độc mỡ, lâu ngày gây ra bệnh đái tháo đường type 2.
So sánh kết quả điều tra năm 2002 và năm 2008 cho thấy tỉ lệ người bị bệnh đái tháo đường trên cả nước tăng từ 2,7% lên 5%. Đặc biệt, ở những KCN và các TP lớn, như: Hà Nội, Huế, Đà Nẵng, TPHCM... tỉ lệ này lên tới 7,2%. VN tuy không nằm trong 10 nước có tỉ lệ người mắc đái tháo đường cao nhất, song lại là quốc gia có tốc độ phát triển bệnh này nhanh. Đáng lo nhất là tình trạng phụ nữ mang thai và trẻ em bị bệnh cũng tăng lên nhanh chóng.
Thống kê cho thấy, đái tháo đường xảy ra trên khoảng 5%-10% thai phụ, phần lớn xuất hiện vào tuần 24-28 của thai kỳ. đái tháo đường thời kỳ thai nghén đồng nghĩa với việc sức khỏe của người mẹ và thai nhi bị đe dọa. Bác sĩ Chinh cho biết bệnh nhân Đ.T.A, 29 tuổi, ở Nam Định, đang được điều trị tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương, cũng là một trường hợp điển hình. Khi phát hiện bị đái tháo đường, chị A. đã ở tháng cuối của thai kỳ. Do không được chẩn đoán sớm, chị bị nhiễm độc thai nghén, thai chết lưu...
Nhiều biến chứng nguy hiểmTheo GS Trần Đức Thọ, Chủ tịch Hội Nội tiết VN, đái tháo đường là một trong 4 bệnh không lây nhiễm mà VN đang quan tâm nhất hiện nay, ngoài bệnh tim mạch, ung thư và tâm thần. Bệnh đái tháo đường điển hình có các triệu chứng: đái nhiều, khát nước, uống nhiều, gầy, sút cân... Song, người bị bệnh này thường trải qua giai đoạn không có bất kỳ triệu chứng nào. Giai đoạn này có thể kéo dài 10 năm, do đó có tới 65% bệnh nhân đái tháo đường khi được chẩn đoán không biết mình đã mắc bệnh. Đây chính là nguyên nhân của trên 80% bệnh nhân đái tháo đường bị biến chứng tim mạch tử vong, 40% bệnh nhân đái tháo đường nhập viện phải cắt cụt chi, rất nhiều người bị biến chứng mù mắt... Theo các bác sĩ, người bị đái tháo đường hay bị lạnh, ngứa hoặc tê bì, bứt rứt ở hai bàn chân nên rất thích ngâm chân trong nước ấm, song họ thường không có cảm giác ở bàn chân nên rất dễ bị bỏng. Do vậy, nhiều trường hợp chỉ cắt một móng chân, giẫm phải gai, chấn thương nhẹ... cũng phải tháo khớp, tháo chi vì nhiễm trùng.
GS Thọ cảnh báo đái tháo đường là một trong những căn bệnh không lây nhiễm nhưng nó gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm có thể gây tử vong nhanh chóng. Thông thường, khi bệnh nhân đái tháo đường có biến chứng biểu hiện rõ ràng như: uống, tiểu, ăn và gầy nhiều, thì đã quá muộn. Do đó, các bác sĩ khuyên: Với người trên 40 tuổi có nguy cơ béo phì, nên kiểm tra sức khỏe 6 tháng/lần để phát hiện sớm bệnh đái tháo đường. Đối với người bị bệnh phải dùng thuốc thường xuyên để kiểm soát được lượng đường trong máu và các yếu tố nguy cơ liên quan. Nếu người bệnh được điều trị sớm, tích cực, đúng phác đồ, kết hợp với chế độ ăn uống hợp lý và hoạt động thể lực, có thể giảm được nhiều biến chứng.
Không còn là bệnh của nhà giàuTheo PGS-TS Tạ Văn Bình, trước đây người ta vẫn xem đái tháo đường là căn bệnh của nhà giàu, song ngày nay bệnh này lại xuất hiện ở nhiều đối tượng khác, kể cả người nghèo, do sinh hoạt, ăn uống không khoa học. Trong khi đó, ngay cả cán bộ y tế cũng mắc sai lầm trong việc điều trị bệnh. Tại nhiều bệnh viện tuyến cơ sở, do trang thiết bị thiếu, không có bác sĩ chuyên về nội tiết nên nhiều bệnh nhân bị chẩn đoán nhầm sang bệnh khác, điều trị mãi không khỏi, đến khi chuyển lên tuyến trên thì các bác sĩ cũng phải bó tay vì biến chứng quá nặng.