Tìm hiểu về bệnh Đa nang buồng trứng
10/13/2011 11:35:37 AM
Cứ 5 phụ nữ thì 1 người có dấu hiệu buồng trứng đa nang - một yếu tố gây muộn con.
Hội chứng buồng trứng đa nang (còn có tên gọi là hội chứng Stein-Leventhal) là một bệnh liên quan đến sự mất cân bằng về bài tiết hormon, thường gặp nhất ở độ tuổi sinh sản.
Trước đây người ta cho rằng chỉ có ở phụ nữ trung niên bị bệnh béo phì, nhiều lông trên cơ thể và vô sinh nhưng nay gặp nhiều hơn ở người trẻ bình thường về mọi phương diện chỉ bị vô kinh thứ phát hoặc kinh ít.
Trong hội chứng này, vỏ buồng trứng dầy và có nang. Hormon LH của tuyến yên (trong não) cao có thể đã kích thích buồng trứng sản xuất estrogen và tạo ra những thay đổi mô học và gây vô kinh. Tăng bài tiết hormon androgen có lẽ là tác nhân gây ra hội chứng này.
Triệu chứng lâm sàng
• Rối loạn kinh nguyệt
Kinh thưa, kinh không đều hay vô kinh là những rối loạn về kinh nguyệt thường gặp trong hội chứng BTĐN. Đây là một trong những tiêu chuẩn chính để chẩn đoán Hội chứng BTĐN. Khoảng 90% phụ nữ thiểu kinh có hình ảnh buồng trứng đa nang trên siêu âm.
• Rậm lông, mụn, rụng tóc
Một trong những triệu chứng thường gặp nhất của buồng trứng đa nang là rậm lông (mặt và cơ thể). Đây là biểu hiện của tình trạng cường Androgen. Có khoảng 92% phụ nữ rậm lông có hình ảnh buồng trứng đa nang trên siêu âm. Tuy nhiên cần chú ý đến một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến tình trạng này như di truyền hay chủng tộc. Do đó cần định lượng một số nội tiết để xác định tình trạng cường Androgen.
Bên cạnh triệu chứng rậm lông, mụn cũng rất thường gặp. Theo nghiên cứu của Eden thực hiện 1991 cho thấy khoảng ¾ phụ nữ bị mụn có hình ảnh buồng trứng đa nang trên siêu âm. Hói và rụng tóc ít phổ biến trong buồng trứng đa nang nhưng cũng được ghi nhận.
• Béo phì
30-50% phụ nữ buồng trứng đa nang bị béo phì. Rối loạn trong quá trình chuyển hóa dẫn đến tình trạng phân bố mỡ không đồng đều. Để xác định tình trạng béo phì người ta dựa vào chỉ số BMI (>25) hay tỉ số vòng eo/vòng mông.
Một số nghiên cứu cho rằng béo phì cũng có vai trò trong cơ chế bệnh sinh của buồng trứng đa nang. Người ta nhận thấy rằng cân nặng đóng vai trò rất quan trọng trong thúc đẩy các triệu chứng buồng trứng đa nang biểu hiện trên lâm sàng. Kiểm soát cân nặng có thể giúp cải thiện tiên lượng của Hội chứng BTĐN.
Các triệu chứng cận lâm sàng
Có thể dựa vào định lượng nội tiết và siêu âm
- Định lượng nội tiết
+ LH > 10mUI/ml
+ LH/FSH > 2
+ Testosterone > 1.5 ng/ml
- Hình ảnh buồng trứng đa nang trên siêu âm
+ Hai buồng trứng to
+ Có trên 10 nang (<10mm) ở mặt phẳng khảo sát, hình chuỗi hạt.
+ Mô đệm dầy và sáng
Điều trị
Hiện nay chưa có phương thức điều trị đặc hiệu cho buồng trứng đa nang. Việc điều trị thay đổi theo mục đích: điều trị triệu chứng cường androgen hay điều trị vô sinh.
Nếu điều trị vô sinh:
+ Giảm cân đóng vai trò rất quan trọng trong thành công của phương thức điều trị
+ Dùng các loại thuốc kích thích sự phát triển nang noãn hiện có trên thị trường như Clomiphene Citrate, Metformine hay các Gonadotrophne.
Tùy theo tình trạng của từng người mà bác sĩ đưa ra các phương thức điều trị thích hợp. Bên cạnh các phương thức điều trị nội khoa, có thể tiến hành mổ nội soi đốt điểm trên bề mặt buồng trứng.